Zoeken

Kenniscentrum doet oproep naar informatie over Zonnebeekse gesneuvelden uit de Eerste Wereldoorlog

Kenniscentrum Memorial Museum Passchendaele 1917 doet oproep naar informatie over Zonnebeekse gesneuvelden uit de Eerste Wereldoorlog

De Eerste Wereldoorlog eiste een hoge menselijk tol. Voor onze gemeente was dit niet anders. Daar zaten niet alleen Britten, Fransen en Duitsers maar ook tal van onze jongens tussen. De gemeente Zonnebeke, inclusief haar deelgemeenten, telde 215 gesneuvelden die er ofwel geboren waren of die er bij aanvang van de oorlog woonden. Het kenniscentrum van het Memorial Museum Passchendaele 1917 wil, in samenwerking met De Zonnebeekse Heemvrienden, dit minder bekende verhaal in kaart brengen. Hierbij kunnen we ook de hulp van u, beste lezer, gebruiken.     

In de voormalige pastorie van Zonnebeke, een architectonisch merkwaardig gebouw van Huib Hoste, is sinds april 2014 het Passchendaele Research Center ondergebracht, aldus Steven Vandenbussche, de conservator van het plaatselijke museum. Dit prachtig gerestaureerd en historisch gebouw omvat enerzijds de uitgebreide collectie van het Memorial Museum Passchendaele 1917 met heel wat naslagwerken, kaartmateriaal, foto’s en archieven die handelen over de Eerste Wereldoorlog en in het bijzonder de Slag bij Passendale (1917) en anderzijds het ruime archief en de bibliotheek van De Zonnebeekse Heemvrienden. 

Lee Ingelbrecht bemant samen met Karen Derycke dit kenniscentrum. Van opleiding ben ik bachelor in de landschapsontwikkeling, start Lee met zijn verhaal. Ik ben verantwoordelijk voor de foto- en kaartencollectie en wetenschappelijk onderzoek. Samen met Karen ontvangen wij de bezoekers en zorgen dat ze goed geïnformeerd huiswaarts keren. Ons bezoekerscentrum is elke maandagnamiddag, elke woensdag en elke vrijdagvoormiddag vrij toegankelijk. Op andere dagen kan het publiek op afspraak langskomen.

Karen Derycke studeerde Geschiedenis en is beroepshalve wetenschappelijk medewerker, verantwoordelijk voor de bibliotheek, the Passchendaele Archives en wetenschappelijk onderzoek. Ze is onder andere trekker van het project van de Zonnebeekse gesneuvelden. We zijn zelf gestart met een zo volledige mogelijke lijst samen te stellen van alle gesneuvelden. Hiervoor konden we gebruik maken van het rijke archief van Peter Roets uit onze deelgemeente Passendale. Daarnaast consulteerden we de databank Belgian War Dead Register van het Instituut voor Veteranen en inventariseerden we onze vijf oorlogsmonumenten. De lijst telt op dit ogenblik 217 gesneuvelden en voor elk van hen werd een dossier aangelegd. Enkele vrijwilligers digitaliseerden de militaire dossiers in de archieven in Evere en het Koninklijk Legermuseum te Brussel. Via familie en lokale geïnteresseerden konden we reeds diverse foto’s en bidprentjes verzamelen. Tevens zijn we bezig met de vooroorlogse samenstelling van de gezinnen.

Karen vertelt ons dat de 217 Zonnebekenaars vooral doodgewone jongens waren. Ze doet hier slechts een greep uit de vele verhalen, want elk verhaal is het vertellen waard. Zo zijn er negen gezinnen die twee zonen verloren. De broers Camille en Jules uit de Wallemolen te Zonnebeke sneuvelden met één dag verschil op het einde van de oorlog. Ook het gezin van de Geluveldse veldwachter Jules Santy bleef niet gespaard. Jules had de taak om alle jongemannen uit Geluveld onder de wapens te roepen. Zijn enig kind Sylvere was één van hen. Hij stief al enkele uren later op 5 augustus 1914. Eerste Sergeant-Majoor Leander Depaepe was niet alleen de hoogste in rang binnen onze gemeente maar was ook de enige die stierf op grondgebied Zonnebeke. Hij stierf op ’s Graventafel, op een boogscheut van zijn ouderlijke woning.

Omer Vandenabeele

Omer Vandenabeele (met snor) uit Passendale doopte zijn barak om tot ‘Villa Alma’, naar de zijn echtgenote. Hij sneuvelde te Jonkershove eind september 1918. Na de oorlog trok Alma met dochter Hedwige naar de Verenigde Staten. Die dochter bezorgde ons zijn oorlogsdagboek.

Jérôme Vermeulen, de vader van Maria, sneuvelde toen ze drie jaar was. Maria werd geboren tijdens de vlucht en stierf in 2014. Haar kleindochter schonk recent de correspondentie van Jérôme met het thuisfront aan ons museum, gaat Karen verder. Ook speciaal is het verhaal van Kamiel Pype uit Beselare. Na zijn dood was er verwarring met een naamgenoot uit Menen. Resultaat was dat Kamiel een grafzerk van een onbekende soldaat kreeg. De familie is nu bezig deze bizarre situatie recht te zetten.

Om het verhaal van alle Zonnebeekse gesneuvelden en hun dossier te vervolledigen, is het kenniscentrum op zoek naar allerlei gegevens: bidprentjes, foto's, foto’s grafzerk, foto of postkaart (oude) begraafplaats, brieven, dagboeken, al dan niet gepubliceerde artikels, genealogische gegevens en naoorlogse familiegegevens, enz. Vandaar deze oproep. Op de website (www.passchendaele.be/kennis_centum) vindt u de lijst van de gesneuvelden. Indien u hen kunt helpen, gelieve contact op te nemen met projectverantwoordelijke karen.derycke@passchendaele.be of marnick.gunst@passchendaele.be.